SANDO Mpokuvava

Isema maria lenjena ri foto hitu, lee...Nemarau. Vesia mamimo anr kita ri Dunia Maya

HUT SANDO Mpokuvava

Waktu HUT SANDO Mpokuvava Partama ri TAIPA BEACH, lenadea roa nakava, apa nakavao vei, wkwkwkwk.

KORBAN FACEBOOK

Naasi ntoto rarana nantora potesa ri INBOX. Damo nisarumakana, tano mai aga neleva.

TOTUA NU ADA

Totua nu Ada. Ane nggaulu Totuamo gala hi nompakenggenisi ngata ...

SANDO Mpokuvava

Nompaka asi rara, ane nantora potesa-tesata nggaulu.

۞ WAKTU۞

Sabtu, 07 Juli 2012

SALANDALA


          Naria saito tona sangana Bilo, nabelo kaingguana, lenabortu sambayana, pangisania ; beloa rapovia, belo muni rakawa. Nadeoamo tona nitulungina, sampesuvu sarara leria nongua nantora belona. Eva dano ia nabelo niuli-uli ntona.
          Negoli riara risangu eo, ia nikava nudua ntamo. Naopumo sando nikalau kana le natoro duana. Nompengayamo pakuli dokter niinuma, kana ledo muni natoro-toro duana. Duana nadodono, damo nigoli ri paturuana. Naopumo sarara nekarapai, niganggonamo palena, nosihalalaka.
           Bereina nagaya, nabelo muni ampena. Selama gira nosikeniaka, eva leria gira nosisalapaha. Leria nosinggarau. Legia nosikodi nurara. Bereina hi, nasusa nasesa munimo pompekirina.  Nantora dua nubereina ledo natoro-toro.
          Naria riara nusambongi i Bilo riara nupaturuna, nangipi ia. Riara nupangipina, ia nosinggawa  ante Totua Janggo bo nojarita ia ka I Bilo.
          “ Hei, Bilo, iko itu bara temponamo mamate ……” Panguli Totua Janggo.
          “ Ane panguliku, ane yaku damatuvu aga mompaka susa tota, aginapa mamate mamimo.” Nesana Bilo napasrano.
          “ Tapi, ane mamala riara nu umurumu damo sakide hi, tubusi ruru indamu ante Tupu, Allah SWT.” Nesambu vai Totua Janggo.
           Natrkaja Bilo, nitorana eva ledi ria indana ante tetangga. Ante muni sarara leria norampe indana. Napusimo pekirina, inda berimba tano panguli Totua Janggo ri ara pangipina. Negoli ia niulikana bereina, “ pantoramu rariapa indata ante tona , dopa natebayari. Bara damo hi niposaba nuduaku dopa natoro-toro. Natrkaja muni bereima nitesaka. Nompekiri sampalai bereina, nantora-tora.
          “ Pantoraku, eva domonaria indata ante tona. Tapi, inda ante Tupu da naria…” Nesana bereina.
          “ Inda nuapa tano….?” Nekutana Bilo.
          “ Kita ninika ruru namosumo bulampuasa. Naria riara nu sayo kita nopuasa…nagero puasata” nesana bereina.
          Natekaja Bilo nangepena, langsung natetora nakanampu panguli nu bereina. Nasae iada nontandodo. Neburu uve numatana. Nantora riara posikeniakara, tano naria inda nompatumpuni gira. Nitorana, karena boti baru, naria sayo gira nasalandala nomore eona, padahal nopuasamo. Panguli nucarama ustad, ane taitu makajadia, maka nandua-dua le naasa puasana,. Ante muni gita nanggava hukuman denda, mengganti puasara sayo hai ante patapulu eona mopuasa ri bula ntanina. Kanena novia dosa ri eo puasa.  Ane namala eva domamampu ia meganti puasana. Negoli gira nombayari denda, nompakande totangga sampesuvu sarara saito Bilo patapulu tona nipakandena, dengan niat membayar demda. Ivesia muni bereina, nipakanena muni tona, sampesuvu sarara patapulu tona.
          Naopu nombayari denda hai, negoli natoro dua Bilo. Sakide-sakide ia naseha mpanjili. Tano duana hai, aga nisompo nu inda nomore rampuasa. More nuapa hai ? Pahambotomo.

SALANGGATUA

Mangge Buto naterkenal ri ngatama, najago. Rauli no pangisani, eva ledo muni. Rauli naganteng, eva ledo numi. Pelabina ia ante tona ntanina, pitungganimo ia napuaji. Bereimana papitu munimo. Pokarjana eva ledo natantu, makanya dia niuli ntona Mangge Buto. Ngisina nangirono. Polipana, eva tona maile mamate.
          Umurura namosumo pitupulumpae. Anana labi ruapulu dako ri bereina papitu hai. Naria risangu eo oa hau mandiu ri karona. Nikavana saito mompine nosabu, da Nangana. Nomunduri dalana negoli netabuni nompatatopo ngana mombine nosabu. Natero pura veuluna nompekiri “bo nanara ana ntona“.
          Lenasae pangane, nikawa nu anana dia netatopo toposabu. “ Hi muni totua, nasalanggatua. Papitumo berei da notatopopa ngana mombine nosabu. Panguli miu sakuya ntoto berei miu ? “ Negoli tonama notorompipi nosapa kire.
          “ Hei ana, nanarampu ranga mombino no sabu ri karona hai. Timpuna narabula eva unto nuloka. Ane madota iko, mombinemo hai raduta ka iko. Nasaemo ni tatopoku, eva leria rasalai. Nanara anantona.” Pojarita Ntomana.
          “ Le yaku madota papa, apa yaku naria muni tengeaku. Mau ledo nagaya, tapi kami nosipokono “ pesana nu anana.
          “ Ane ledo madota iko ante ia ana, yakumo tamo. Apa nurugi ngana hai aga rapoberei ntona : Nesambu vai tomana.
          “ Nasalanggatua muni papa hi, berei papitumo ledo nanoto-noto……” nojarita vai anana. Ante ea numata tonana nosapa balengga, negoli dalana nanjili hau ri banua masalisa.

SALANDOA

          Tesa hi , naria saito ngana kabilasa nongikuti acara perayaan malam Nisfu Sya’ban. Biasanya ra ngata hi tiap bongi nisfu sya’ban kana ri rayakan naroa-roa. Riara perayaan ini kabilasa hai aga nocoba-boba mengikuti perayaan. Jadi nuapa niuli nu imam atau pemandu, nioseakana ipangange. Nanguli pemandu, Ane kita merapi doa meno maragu-ragu. Harus nay akin. Sepaya doata ra tarima ntupu Allah SWT.
          Riara nuapa nipandu ipangane, niperapina ri ara ntaina ala supaya masalisa moberei. Haitu hai niatna mengikuti perayaan nisfu sya’ban, ala masalisa manggava jodoh. Napopimo nosambaya sunah, membaca yasin talunggani ante nombaca doa nisfu sya’ban talunggani, pade dilanjutkan carama agama uleh saito ustad dipakasadia nu panitia.
Saminggumo naopu pelaksanaan malamnisfu sya’ban, eva doparia realisasina perapina doa ipangane. Kaopuna nesuvu riarantaina, nemo-nemo doana ledo nitarima ntupu. Hilau ia nekutana ante ustad waktu nocarama bongina hai. Niulina : “ Saminggumo kaliuna nisfu sya’ban, doa niperapiku eva dopa ni kabulkan Allah SWT. Nemo-nemo doaku ngena ledo nitariman Tupu. “
Nesana Ustad : “ Nuapa perapiamu riantara nu doa nibacamu waktu hai “
Nesana kabilasa : “ Nerapi doa masalisa moberei “
Nanguli vai ustad : “ Nariam omombine ni hajaimu mu poberi ?”
Nesana kabilasa : “ Nariamo…. Eva aga ia nipokonoku.”
Nanguli Ustad : “ Jadi, ni salandoamumo mombine hai ? “
Nesana kabilasa : “ Sangayapa itu domo nitoraku ustad. Nasaemo pompokonoku ia, aga dopa nisalandoaku ia .”
Nanguli ustad : “ Coba vei salandoa ia, Insya Allah ra tarimana salandoamu “.

PUDI

Tesa topotengea dako ri Wani tau ri Tolitoli. Gira nesavi katinti nompa hemat doi pombayari. Riara mpolipara nadea pengalaman nialamira. Nisanimai katinti hai aga sakaya kodi nompake masina. Jadi nagampanintoya-ntoya nubalumba. Nadea muni topesavinya. Tona noreke nangala kamurana. Yang penting makava ri umba tujuanra.
Nasaeno gira nesavi katinti, labino lima jam. Pobarangka tinti sapulusangu eona, nakavamo tinti tatalu nambasomo balumba, jadi katinti tumburi hau tumbiri tumai. Nadeamo topotolua apa nalinggavumo rara, nijompe-jompe nubalumba.
Gita topotengea hi ivesia muni. Mombina naekamo, nutumangi nekapui. Eka nurarana kaopuna ia nesuvu ante pudi. Domo nisadarinya. Damo nabelo podadia nu pudina. Keletulan tengeana langgai nasempat nangepena. Kana domo nibasakana pekapuina, nantaha ngiri sabingga. Aga niporasanya nompakapui tengeana nakaekata nitoya-toya nu balumba.
Nanggovia, nakavamo gira ri Tolitoli. Nopalakanamo ia ante tengeana : “ kava ri simo komiu mekeni, yaku mbotomo hau ri banua kami “.
Nesana langgai : “ Le nakuya, kana kukenimo komiu hau sampe ri banua miu “.
Kana ledo ntoto nadota mombine hau rakeni ri banuara. Naheramo langgai hai, nuapa ntoto tano ni porau nu tengeana. Sampe lena dota nikeni kava hau ri banua. Karena napusino langgai hal, bo tengeana nolipa saitonamo, negoli ia nompatuntumaka vai kantiti manjili hau ri Wani.
Sambulamo…. Ruambulamo…..sampaemo….. kana dono naria kareba dako nte tengeana. Napusimo pekirina. Eva lido nisanina saba niporau, sampesani domo nikarebai ia berimba keadaan tengeana.
Karuampaena, niepena tengeana nobereimo di Sibowi, hamai notudamo sakulati. Noanamo randua, ante langgai ntanina.Berimba vai hi, tengea nisarumaka rapoberei si si ia noberei bo noanamo. Naliumpu rara ntengeana leho ne karebai.
Nielo saba ipangane, nisadari nu langgaimo nuapa sabana. Karosona jadi gira moberei, tano le najadi, aga sabana ea numatana nopudi………..

DOA MPOJUNU

Naria  nroaku no tesa kayaku, Tesana vesi……………………
Kami lima mpaeno noberei,  dopa muni noana.  Kaluku nituda atuna ngayuna nompamulamo nipene niala aselena. Taipa nituda novua puramo. Tapi kami sanjamboko kana doka nobija. Napuajipuramo kami njamboko. Ane aga doi, domo nisani bilana.
Langgai hi sangana Buto, mombine sangana Buti. Naopumo sando nikalaura. Dokter ivesia muni, panguli nu dokter, dam aria kesempatan moana. Naria ri ara nusayo gira nerepi kana nerapi doa naopu nosampaya. Negoli bereina mombine nangadumo ante tinana, nangaduka pobereira lima mpaemo kana dopa noana. Nesana tinana, “nuapa puramo nikarjai niu nature njamboko.”
“ Aga nature nggo. Nosikapui-pui “ pesana nu bereina mombine.
“ Ledo komiu no anu…..” Nesambu tomana.
“ Nokuya papa …….” Nekutana vai I Buti. “ No anu nokuya papa “
“ Noanu………….pahambotomo.” Nesambu tomana.
Kana le nompaha I Buti. Lenasae ipangane, nakawa munimo I Buto. Nikavana bereina notesamo ka totuana,apa gita bopa noana. Niulika jarita muni ka Buto. Nesana ia : “ Kami hi nature, aga naturumo. Ane anu vetu leria nipovia kami,”
“ Nuapa sabana tano …” Tona numombine ne kutana.
“ Soalna…yaku ledo nisaniku doa mpojunu …. Ane mamala uli miu kakami doa mpojunu tano.” Jarita Buto. Nesana toma nu bereina : “ Aiii….itumo komiu ana. Yaku hi sampe si si, dopa muni nisaniku doa mpojunu …” Nesambu toma Buti ante ea numata.

RASA NGGEO

Panguli  LAGU DERO  Herry Rahman ante Supriastuti : …..
L : Komiu tengeaku, nakuya komiu domo nontingo-ntingo 2x
P : Domo yaku montingo, komiu damo  narasa nggeo 2x
L : Neranga vesitu raraku hie da nepokono 2x
P : Niuli nepokono, boya komiu narasa nggeo 2x
L : Oh dei….oh dei…. Mbaso siri
P : Oh yojo… oh yojo … rasa nggeo
L: Kukeni riumba tano rarantaiku  nepokono ntamo 2x
P: Sakuya kilo ntoto pepokono ntona narasa nggeo 2x
L: Ane masae-sae yau hi ngena mamate mponturo 2x
P: Nepa ruru mamate dopa naaliaka rasa nggeo 2x
L : Oh dei….oh dei…. Mbaso siri
P : Oh yojo… oh yojo … rasa nggeo
L : Nolipa ledo nabelo, naturu ranga yaku ledo namonjo.  2x
P : Mata bara nalimpuno nilangu dea nu rasanggeo  2x
L: Nonturo kamondo-mondo, evamo manu ri ara saloko   2x
P: Nanuvu nte rasanggeo, mabasa rara metimatemo.    2x
L : Oh dei….oh dei…. Mbaso siri
P : Oh yojo… oh yojo … rasa nggeo
L: Le aasi matamu nanggita yaku eva manu bangko   2x
P: Popea eo mabelo, kukeni hilau mosileo   2x
L: Mbamo komiu roa, ala kayaku pakuli mbaso    2x
P: Mau sakaru pakuli ane komiu da marasa nggeo.   2x
L : Oh dei….oh dei…. Mbaso siri
P : Oh yojo… oh yojo … rasa nggeo
L: Nanginumo pakuli, duaku dopa natoro-toro   2x
P: Duamu ledo matoro nosigalo ante rasanggeo   2x
L: Ivei bara mabelo, alamiu ruru kayaku sando   2x
P: Duamu ledo mabelo, mau sando dako ri Mexico   2x

WAJA BARU

Naria saito ustad, karena nalengemo rarana bongi-bongi nocarama, riara mpilipana nanjili nikava nu sambaya loro ri bivi nggeke riambe nu maku. Naopo nosambaya nature-turumo ia diambe numaku. Natekaja ia nanggita saito ngana mombine nepetiro dako rei lolo numaku. Lenopurura. Natekaja ustad nituduna nanau ngana. “ Hei panaumo dako ri situ, le nabelo ngana mombine nompene-mpene maku.
Ante asi nurara ustad nogogo kantona, nialana doi limapili njobu, pade nojarita ia kangana : “ Hi doi limapulunjobu, ulita ngena totuamu, doi hi ngena ra alike puruka. Nadambamo rara nungana nompajoko doi nidekei ustad.
Nakava ri banua nutesanamo katinana, bahwa naria ustad hamai nabelo, nompadekei doi kaia limapulunjobu ra alike puruka. Apa nikita ustad ia ri lolo numaku ledo no puruka. Nadamba nuni rartas nekagole-gole ri ambe numaku. Nipari-parina muni hau nompene maku ala rakita muni ustad. “ Masya Allah, anr berimba hi “ natekaja ustad nanggitana.
“ Hei, panaumo itu. Nemo komiu totua mompene maku, ledo nabelo. Ane manavu tantu masesa pura ngana ri banua : jarita ustad nrpangajari.
“ Niuli nu anaku vei pangange, nidekeika miu doi ia limapulunjobu “.  Nekutana tina nungana.
“ Nakana… nitewaiku ngana tulau supaya doi limapulunjobu itu mamala raalika puruka “ Pesana ustad
“ Kayaku mbana muni, apa yaku numpene maku ipangane ledo muni nopuruka ,”
Natekaja Ustad nangepe jarita tina nungana. Nerimbamo hi, doi rakanto damo limatu rupia: “ Vesi bara… hi doi ka komiu limaturupiah mau aga raalika Waja Baru, rapogau buluna, Apa nambela nikitaku ipangane, narumbe gaga buluna ….”
a ntinana nangeper teas nuanana. Hilau muni ia mempene maku bo ledo muni nopuruka.
Kebetulan ritampa ipangane nopa nalai ustad. Nikitana us
Negoli tina nungana nosapa kira ante ea numata domo nopalakana ia nanjili.

KPK

Naria ri sangu eo, anaku nanguli :” Papa, hamai ri souta naria KPK,”
Natekaja yaku nangepena. Nemo-nrmo makana rauli nu anaku. Apa nggapuri hi nemacapa-capa ante KPK. Isemapa le rasakara ane maria katerlibatannya ante Korupsi. Nipekiriku, bara makana mpu ngena maria KPK makava ri sou. Apa ri lingkungan hamai nadea proyek nanau.
Domo nipakandateku pekiriku. Nipakenikumo anaku nigandeku hau ri sou. Nakava ri sou, natekaja muni yaku leria isema-isema nikava hamai. Nabilisimo sakide rarsaku, nemo-nemo anaku aga nodava. Ante bilisi nurara nipekutanaku anaku : “ Mbanavei KPK ?”
Nte ngiri kodi anaku nesana : “ Lehai papa, KPK hai ngena Kandang Palinh Kotor.” Nesana anaku nongiri sabingga nompatuduaka gimpu nujapi ri sinjori nu sou kami.
Negoli saya nosapa kire, “ Nadoa mpu anaku, nompaka viora raraku. Niuliku nakanampu naria KPK nakava.

NGANA MPO BULUCUMI


          Naria tobibo no niaki mangangga manu. Kebetulan pouru numanu hai ri sinjori paturua tupubanua. Damo nompeasa ia hau nodempa maole-ole, ala le raepe serena. Kebetulan muni paturua tupubanua hai di toto nu vamba sala. Vambasala ri toto mpaturuara hai krbrtulan lenitorara nompatutui. Wach …..
          Natekaja tobibo hai nanggita ana ntupu banua hai netomi damo nagunggu bulucuminya. Natekaja ia, nekakava eka na. Nipekirina, sedangkan anana veria kandate nu bulucumina, apalagi tomana. Negoli niatna mangangga manu ledo najadi. Apa rarana naekamo. Nemo ngena ia rakava tupu banua. Maekampumu rarana.
          Niulina da ngana netomi, tamomai …………………….

HADITS ONLINE

۞ PETA LOKASI SANDO Mpokuvava ۞
۞ ARSIP DAN DOKUMEN ۞

Balaroa Pewunu Kec. Dolo Barat Kab. Sigi

Balaroa Pewunu Kec. Dolo Barat Kab. Sigi Prov. Sulteng - Indonesia. ...Read More
۞ MEDIA - SOSIAL ۞